QORAQALPOQ EPOSI VA ERTAKLARIDA VAQTNING BADIIY IFODALANISHI: FOLKLOR XRONOTOPOLOGIYASI ASOSIDA TAHLIL
Article Sidebar
Main Article Content
Abstract
Mazkur maqolada qoraqalpoq xalq eposlari va ertaklarida vaqtning badiiy ifodalanish xususiyatlari tadqiq etiladi. Folklor matnlarida vaqt kategoriyasi nafaqat voqealarning ketma-ketligini belgilovchi omil, balki xalqning tarixiy xotirasi, madaniy tafakkuri va estetik qarashlarini aks ettiruvchi muhim poetik vosita sifatida namoyon bo‘lishi ko‘rsatib beriladi. Tadqiqotda qiyosiy-tahliliy, tarixiy-tipologik va poetik tahlil metodlaridan foydalanildi. Qoraqalpoq eposlari hamda ertaklarida uchraydigan real, afsonaviy va ramziy vaqt shakllari tahlil qilindi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, eposlarda vaqt epik ko‘lamda, tarixiy va qahramonlik mazmuni bilan bog‘liq holda ifodalansa, ertaklarda vaqtning shartli va fantastik shakllari ustunlik qiladi. Shuningdek, vaqtning siqilishi va kengayishi, ramziy sonlar orqali ifodalanishi hamda qahramon kamolotini aks ettirishdagi o‘rni aniqlandi. Tadqiqot natijalari qoraqalpoq folklorining poetik tizimini chuqurroq anglashga xizmat qiladi.
Article Details
Section
References
1. Bakhtin, M. M. (1981). The Dialogic Imagination. Austin: University of Texas Press.
2. Propp, V. Y. (1968). Morphology of the Folktale. Austin: University of Texas Press.
3. Meletinsky, E. M. (1998). The Poetics of Myth. New York: Routledge.
4. Lotman, Y. M. (1977). The Structure of the Artistic Text. Ann Arbor: University of Michigan Press.
5. Zhirmunsky, V. M. (1985). Turkish Heroic Epic. Moscow: Nauka.
6. Allanazarov, K. Qoraqalpoq folklorining poetikasi. Nukus.
7. Qoraqalpoq xalq ertaklari. Nukus.
8. Qoraqalpoq xalq dostonlari. Nukus.
9. Orazimbetov, A. Qoraqalpoq xalq ijodida badiiy tafakkur. Nukus.
10. Narmatov, H. Folklor poetikasi va badiiy tafakkur. Toshkent.