O‘ZBEKISTONNING ENERGETIKA RESURSLARI VA INFRATUZILMASI
Keywords:
Energiya xavfsizligi, O‘zbekiston energiya tizimi, tabiiy gaz, neft mahsulotlari, qayta tiklanuvchi energiya, shamol va quyosh energiyasi, energiya infratuzilmasi, energetik mustaqillik, xalqaro hamkorlik.Abstract
Ushbu maqolada O‘zbekistonning elektr energetika tizimi, mavjud ishlab chiqarish quvvatlari, infratuzilma holati va kelajakdagi rivojlanish istiqbollari tahlil qilinadi. Hozirgi quvvat 12,9 GVt bo‘lib, asosiy ulushini issiqlik elektr stansiyalari (84,7 %) tashkil etadi. Gidroenergetika salohiyatidan faqat 27 % foydalanilmoqda. Elektr uzatish tarmoqlarining katta qismi eskirgan bo‘lib, bu yuqori yo‘qotishlar va uzilishlarga sabab bo‘lmoqda. Talabning yillik 6–7 % o‘sishi prognoz qilinmoqda, 2030-yilda umumiy iste’mol 120,8 mlrd kVt·soatga yetadi. Qayta tiklanuvchi energiya manbalarini rivojlantirish, davlat-xususiy sheriklik asosida yangi quvvatlarni ishga tushirish va eksport-import hajmini oshirish rejalashtirilgan.
References
1. O‘zbekiston Respublikasi Energetika vazirligi. O‘zbekiston elektr energetika tizimi to‘g‘risida ma’lumotlar. – Toshkent, 2024.
2. “Qayta tiklanuvchi energiya manbalaridan foydalanish to‘g‘risida” O‘zbekiston Respublikasi Qonuni, 2019-yil 21-may. – Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi.
3. “Davlat-xususiy sheriklik to‘g‘risida” O‘zbekiston Respublikasi Qonuni, 2019-yil 10-may. – Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi.
4. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Energetika sohasini rivojlantirish strategiyasi” to‘g‘risidagi qarorlari va farmonlari. – Toshkent, 2018–2024 yillar.
5. Xalqaro energetika agentligi (IEA). World Energy Outlook 2023. – Paris: IEA Publications, 2023.
6. BMT Taraqqiyot dasturi (UNDP). Central Asia Renewable Energy Development Report. – New York, 2022.
7. Jahon banki. Uzbekistan Energy Sector Review. – Washington D.C.: The World Bank Group, 2023.
8. O‘zbekiston Respublikasi Davlat statistika qo‘mitasi. Energetika sohasi statistik ko‘rsatkichlari. – Toshkent, 2023.
9. Asian Development Bank (ADB). Energy Sector Development in Uzbekistan. – Manila: ADB, 2022.
10. O‘zbekiston Milliy axborot agentligi (O‘zA). Elektr energetikasida zamonaviy loyihalar va istiqbollar, 2024.
11. Iqtisodiy siyosatga kirish. Darslik. / A.A.Xashimov, D.A. Abdiyeva, M.A. Norboyeva, M.A. Abdiyev – T.: «Sharq», 2024
