OILAVIY ZOʻRAVONLIK ISHLARIDA YARASHUV VA HIMOYA ORDERI MEXANIZMI: SUD AMALIYOTI TAHLILI
Main Article Content
Abstract
Ushbu maqolada Oʻzbekistonda oilaviy zoʻravonlikka qarshi yaratilgan huquqiy tizim – himoya orderi, maʼmuriy (MJtK 59-2-modda) va jinoiy (JK 126-1-modda) javobgarlik hamda yarashuv (JK 66-1-modda) institutlarining sud va maʼmuriy amaliyotda qoʻllanilishi tahlil qilinadi. public.sud.uz portalidagi qarorlar hamda maʼmuriy ish materiallari misolida tizimning ijobiy rivojlanish tendensiyalari koʻrsatiladi. Xorijiy qonunchilik va ilmiy qarashlar asosida yarashuv institutini individual baholash bilan boyitish, himoya orderini yaxlit tizimga bogʻlash boʻyicha aniq takliflar ilgari suriladi.
Article Details
Section
References
World Health Organization. Violence against women. Fact sheet. WHO, 2024. Mavjud: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/violence-against-women (murojaat sanasi: 04.08.2026).
Xotin-qizlarni kamsitishning barcha shakllariga barham berish toʻgʻrisidagi Konvensiya (CEDAW), 18.12.1979; Oʻzbekiston tomonidan 18.08.1995 ratifikatsiya qilingan. Mavjud: https://lex.uz/docs/-2685528 (murojaat sanasi: 04.08.2026).
Oʻzbekiston Respublikasining “Xotin-qizlarni tazyiq va zoʻravonlikdan himoya qilish toʻgʻrisida”gi Qonuni, 02.09.2019, OʻRQ-561-son. Mavjud: https://lex.uz/acts/-4494709 (murojaat sanasi: 04.08.2026).
Oʻzbekiston Respublikasi Maʼmuriy javobgarlik toʻgʻrisidagi kodeksi, 59-2-modda (“Oilaviy (maishiy) zoʻravonlik”). Mavjud: https://www.lex.uz/acts/97664 (murojaat sanasi: 04.08.2026).
Oʻzbekiston Respublikasining 11.04.2023-yildagi OʻRQ-829-son Qonuni (JK 126-1-moddasi). Mavjud: https://lex.uz/docs/-6430272 (murojaat sanasi: 04.08.2026).
Ley Orgánica 1/2004 (España), de Medidas de Protección Integral contra la Violencia de Género. Mavjud: https://www.boe.es/buscar/act.php?id=BOE-A-2004-21760 (murojaat sanasi: 04.08.2026).
Bundesgesetz zum Schutz vor Gewalt in der Familie (Gewaltschutzgesetz), Avstriya, 1997. Qarang: Baker McKenzie. Fighting Domestic Violence – Austria. Mavjud: https://resourcehub.bakermckenzie.com/en/resources/fighting-domestic-violence/europe/austria/topics/1legal-provisions (murojaat sanasi: 04.08.2026).
Domestic Abuse Act 2021 (c. 17), Part 3 (Domestic Abuse Protection Orders), Birlashgan Qirollik. Mavjud: https://www.legislation.gov.uk/ukpga/2021/17/part/3 (murojaat sanasi: 04.08.2026).
Kazakhstan: New Law Criminalizes Domestic Violence (Law No. 72-VIII, 15.04.2024). Library of Congress, Global Legal Monitor. Mavjud: https://www.loc.gov/item/global-legal-monitor/2024-07-22/kazakhstan-new-law-criminalizes-domestic-violence/ (murojaat sanasi: 04.08.2026).
CEDAW Committee. General Recommendation No. 35 on gender-based violence against women (2017), CEDAW/C/GC/35. Mavjud: https://www.ohchr.org/en/documents/general-comments-and-recommendations/general-recommendation-no-35-2017-gender-based (murojaat sanasi: 04.08.2026).
Madmusayev M.Sh. Oilaviy zoʻravonlikka qarshi huquqiy himoya mexanizmlari: xalqaro tajriba va milliy qonunchilikni takomillashtirish masalalari. Central Asian Journal of Education and Innovation, 2025, Vol. 4, Iss. 11, Part 2, b. 164–168. DOI: https://doi.org/10.5281/zenodo.17789382 (murojaat sanasi: 04.08.2026).
Xushvaqtov E.T. Ayollarga nisbatan zoʻravonlik qurbonlarini himoya qilish mexanizmlari: muammolar va yechimlar. Yangi Oʻzbekiston Talabalari Axborotnomasi, 2026, 4-jild, 04-son, b. 22–25. DOI: https://doi.org/10.5281/zenodo.19509396 (murojaat sanasi: 04.08.2026).
Homidova R.O. Oilaviy zoʻravonlik va maishiy zoʻravonlik tushunchalarining huquqiy talqini: terminologik aniqlik masalalari. Yangi Oʻzbekiston Talabalari Axborotnomasi, 2026, 4-jild, 02-son, b. 19–22. DOI: https://doi.org/10.5281/zenodo.18608188 (murojaat sanasi: 04.08.2026).
Grillo T. The Mediation Alternative: Process Dangers for Women. Yale Law Journal, 1991, Vol. 100, No. 6, p. 1545. Mavjud: https://digitalcommons.law.yale.edu/ylj/vol100/iss6/1/ (murojaat sanasi: 04.08.2026).
Фаизова Д.Л. Криминализация семейного насилия в Республике Узбекистан и Кыргызской Республике. Вестник Казанского юридического института МВД России, 2025, Т. 16, № 1(59), с. 119–126. DOI: 10.37973/VESTNIKKUI-2025-59-14.
Milton H. Domestic abuse: recognising and responding in primary care. British Journal of General Practice
Madmusayev M.Sh. Oilaviy zoʻravonlikka qarshi huquqiy himoya mexanizmlari: xalqaro tajriba va milliy qonunchilikni takomillashtirish masalalari. Central Asian Journal of Education and Innovation, 2025, Vol. 4, Iss. 11, Part 2, b. 164–168. DOI: https://doi.org/10.5281/zenodo.17789382 (murojaat sanasi: 04.08.2026).
Xushvaqtov E.T. Ayollarga nisbatan zoʻravonlik qurbonlarini himoya qilish mexanizmlari: muammolar va yechimlar. Yangi Oʻzbekiston Talabalari Axborotnomasi, 2026, 4-jild, 04-son, b. 22–25. DOI: https://doi.org/10.5281/zenodo.19509396 (murojaat sanasi: 04.08.2026).
Homidova R.O. Oilaviy zoʻravonlik va maishiy zoʻravonlik tushunchalarining huquqiy talqini: terminologik aniqlik masalalari. Yangi Oʻzbekiston Talabalari Axborotnomasi, 2026, 4-jild, 02-son, b. 19–22. DOI: https://doi.org/10.5281/zenodo.18608188 (murojaat sanasi: 04.08.2026).
Grillo T. The Mediation Alternative: Process Dangers for Women. Yale Law Journal, 1991, Vol. 100, No. 6, p. 1545. Mavjud: https://digitalcommons.law.yale.edu/ylj/vol100/iss6/1/ (murojaat sanasi: 04.08.2026).
Фаизова Д.Л. Криминализация семейного насилия в Республике Узбекистан и Кыргызской Республике. Вестник Казанского юридического института МВД России, 2025, Т. 16, № 1(59), с. 119–126. DOI: 10.37973/VESTNIKKUI-2025-59-14.
Milton H. Domestic abuse: recognising and responding in primary care. British Journal of General Practice
Xazorasp tuman sudi (Xorazm viloyati), 31.07.2026, 3-2208-2602/912-son qaror (MJtK 59-2-modda 2-qism; himoya orderi dalil sifatida). Manba: https://public.sud.uz/ (murojaat sanasi: 04.08.2026).
Oltinsoy tuman sudi (Surxondaryo viloyati), 03.08.2026, 3-1910-2602/1633-son qaror (MJtK 59-2-modda 2-qism, olti sutka maʼmuriy qamoq). Manba: https://public.sud.uz/ (murojaat sanasi: 04.08.2026).
Nurafshon shahar sudi (Toshkent viloyati), 31.07.2026, 3-1121-2603/2546-son qaror (MJtK 59-2-modda; taraflar yarashuvi asosida MJtK 21-modda boʻyicha ogohlantirish). Manba: https://public.sud.uz/ (murojaat sanasi: 04.08.2026).
Angren shahar sudi (Toshkent viloyati), 03.08.2026, 3-1104-2603/3678-son qaror (MJtK 59-2-modda 1-qism; taraflar yarashib, MJtK 21-modda boʻyicha ogohlantirish). Manba: https://public.sud.uz/ (murojaat sanasi: 04.08.2026).
Paxtaobod tuman sudi (Andijon viloyati), 31.07.2026, 3-1712-2602/2551-son qaror (MJtK 59-2-modda 1-qism; modda qoʻllanilish doirasi aniqlangan, MJtK 271-modda asosida tugatilgan). Manba: https://public.sud.uz/ (murojaat sanasi: 04.08.2026).